Tin tức

Hệ thống thủy lực xe nâng chính là “cơ bắp” của xe nâng điện đứng chịu trách nhiệm cho mọi động tác nâng hạ, nghiêng khung, di chuyển càng. Những thao tác cốt lõi nhất của chiếc xe, nếu hệ thống này gặp vấn đề, dù b còn đầy, động cơ còn tốt thì xe cũng chỉ là một “khối sắt vô dụng”. Vậy làm thế nào để bảo trì hệ thống thủy lực đúng cách? Dấu hiệu nào cho thấy hệ thống đang có vấn đề? Và làm gì khi gặp sự cố? Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé.

1. Hiểu rõ hệ thống thủy lực 

Trước khi nói về bảo trì, chúng ta cần hiểu cơ bản về cách hoạt động của hệ thống thủy lực. Nó không phức tạp như bạn nghĩ đâu.

1.1 Các bộ phận chính

Bơm dầu thủy lực

Đây là “trái tim” của hệ thống. Bơm được nối với động cơ điện, nhiệm vụ là hút dầu từ bình chứa và tạo áp suất đẩy dầu đi khắp hệ thống. Trên xe nâng điện đứng, bơm thủy lực là loại bánh răng hoặc piston, tùy đời xe.

Khi bạn nhấn nút nâng hàng, động cơ điện quay, bơm bắt đầu hoạt động, tạo áp suất dầu. Áp suất này có thể lên đến 150-200 bar (1 bar = 1 kg/cm²) – đủ mạnh để nâng 1.5 tấn hàng lên cao 5-6 mét.

Xi lanh thủy lực

Có thể coi đây là “cơ bắp” thực sự. Xi lanh là những ống kim loại chứa piston bên trong. Khi dầu áp suất cao được bơm vào, piston sẽ di chuyển, đẩy trụ nâng lên. Khi thả dầu ra, trọng lượng hàng hóa sẽ đẩy piston xuống, hạ trụ xuống.

Xe nâng điện đứng có ít nhất 2 xi lanh chính: xi lanh nâng và xi lanh nghiêng. Một số xe còn có xi lanh phụ để điều chỉnh càng hoặc các chức năng khác.

Van điều áp và van an toàn

Van điều áp (relief valve) giống như “người gác cổng”, kiểm soát áp suất không vượt quá mức cho phép. Nếu áp suất quá cao, van sẽ mở ra xả bớt dầu về bình chứa, bảo vệ hệ thống khỏi hư hỏng.

Van an toàn còn có chức năng giữ hàng ở vị trí cố định khi xe đang nâng. Nếu van này bị hỏng, hàng có thể tự động hạ xuống – rất nguy hiểm.

Ống dẫn và khớp nối

Hệ thống ống dẫn dầu thủy lực trên xe nâng điện đứng được thiết kế khá chắc chắn, nhưng đây lại là nơi dễ xảy ra rò rỉ nhất. Ống cao áp thường là ống thép hoặc ống cao su có lớp bện thép bên trong, chịu được áp suất lớn.

Các khớp nối giữa ống và các bộ phận khác phải được siết chặt và có vòng đệm cao su để chống rò rỉ. Theo thời gian, vòng đệm bị lão hóa, khớp nối bị lỏng là nguyên nhân chính gây rò rỉ.

Bình chứa dầu

Bình này thường nằm ở vị trí thấp, gần bơm. Nó chứa dầu thủy lực dự trữ, đồng thời có chức năng làm nguội dầu sau khi dầu hoàn thành chu trình. Bình có nắp có lỗ thở để cân bằng áp suất, đồng thời có lưới lọc thô để ngăn tạp chất.

1.2 Nguyên lý hoạt động

Khi người lái nhấn nút hoặc đẩy cần điều khiển, tín hiệu được gửi đến van điều khiển điện tử. Van mở ra, cho phép dầu từ bơm chảy vào xi lanh. Piston trong xi lanh bị đẩy lên, kéo theo trụ nâng và hàng hóa đi lên.

Để hạ hàng, van chuyển hướng, dầu từ xi lanh được xả về bình chứa. Trọng lượng hàng hóa đẩy piston xuống. Tốc độ hạ được kiểm soát bởi van tiết lưu, đảm bảo hàng hạ từ từ, không bị rơi tự do.

Toàn bộ quá trình này diễn ra liên tục hàng trăm lần mỗi ngày. Nếu dầu thủy lực không sạch, có tạp chất, các van và xi lanh sẽ bị mài mòn nhanh chóng. Nếu áp suất không ổn định, bơm phải làm việc quá tải, dẫn đến hỏng hóc.

2. Nhận biết dấu hiệu hệ thống thủy lực gặp sự cố

Xe nâng hiếm khi “chết” đột ngột mà không có dấu hiệu trước. Vấn đề là nhiều người lái xe không để ý hoặc không hiểu ý nghĩa của những dấu hiệu bất thường.

2.1 Nâng chậm hơn bình thường

Hôm trước xe còn nâng hàng nhanh, hôm nay lại thấy chậm đi đáng kể. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy hệ thống thủy lực đang yếu.

Nguyên nhân có thể là:

• Dầu thủy lực đã cạn, bơm không hút được đủ dầu
• Bơm đã yếu, không tạo được áp suất đủ mạnh
• Van điều áp bị hỏng, xả dầu quá sớm
• Có rò rỉ ở đâu đó trong hệ thống

Đừng nghĩ “xe vẫn dùng được” rồi bỏ qua. Càng để lâu, hư hỏng càng nghiêm trọng và chi phí sửa chữa càng cao.

2.2 Động tác giật, không mượt

Xe nâng lên một cách giật cục, dừng dừng chừng chừng thay vì mượt mà liên tục. Đây là dấu hiệu cho thấy có không khí lẫn vào hệ thống thủy lực.

Không khí có thể xâm nhập vào khi:

• Mức dầu quá thấp, bơm hút cả không khí vào
• Có rò rỉ nhỏ ở các khớp nối
• Sau khi thay dầu mà không xả hết không khí

Không khí trong hệ thống thủy lực rất nguy hiểm. Khác với dầu, không khí có thể bị nén lại. Khi áp suất tăng, không khí nén lại, khi áp suất giảm, không khí nở ra – tạo nên hiện tượng giật cục. Lâu ngày, các van và xi lanh sẽ bị hư hỏng do va đập liên tục.

2.3 Rò rỉ dầu thủy lực

Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất. Bạn thấy vệt dầu trên sàn dưới xe, hoặc thấy dầu chảy ra từ các khớp nối, xi lanh.

Dầu thủy lực thường có màu đỏ hoặc vàng nâu, khác với dầu nhớt động cơ màu đen. Nếu thấy vệt dầu màu này, đừng chần chừ, hãy kiểm tra ngay.

Rò rỉ nhỏ có thể chỉ là vòng đệm cao su bị lão hóa, thay mới là xong. Nhưng nếu để lâu, không chỉ mất dầu mà còn làm bẩn môi trường làm việc, dầu dính vào lốp xe gây trơn trượt nguy hiểm.

2.4 Tiếng kêu lạ khi vận hành

Nếu nghe thấy tiếng “rít” hoặc “vo vo” khi nâng hàng, có thể bơm dầu đang bị quá tải hoặc thiếu dầu. Tiếng “cạch cạch” từ xi lanh có thể là do phớt bị mài mòn.

Một số thợ có kinh nghiệm chỉ cần nghe tiếng là biết vấn đề ở đâu. Nhưng nếu bạn không chắc, tốt nhất nên gọi thợ đến kiểm tra thay vì cố gắng tự đoán.

2.5 Không giữ được hàng ở độ cao

Bạn nâng hàng lên 3 mét, để yên một lúc mà hàng tự động hạ xuống từ từ. Đây là dấu hiệu nghiêm trọng cho thấy van an toàn hoặc phớt xi lanh bị hỏng.

Tình trạng này cực kỳ nguy hiểm. Hàng có thể rơi xuống bất cứ lúc nào, gây thương tích cho người hoặc làm hỏng hàng hóa. Phải ngừng sử dụng xe ngay lập tức và gọi thợ sửa.

3. Quy trình bảo trì hệ thống thủy lực

Bảo trì đúng cách không chỉ giúp xe hoạt động tốt mà còn tiết kiệm tiền sửa chữa. Dưới đây là những việc bạn nên làm định kỳ.

3.1 Kiểm tra mức dầu thủy lực – Mỗi 250 giờ

Đây là công việc đơn giản nhất nhưng quan trọng nhất. Trên bình chứa dầu có một cây đo hoặc ống nhựa trong cho phép quan sát mức dầu.

Cách kiểm tra đúng:

• Đỗ xe trên mặt phẳng, hạ càng nâng hoàn toàn xuống đất
• Tắt máy, đợi 5-10 phút để dầu chảy hết về bình
• Mở nắp đo hoặc quan sát qua ống nhựa
• Mức dầu phải nằm giữa vạch MIN và MAX

Nếu dầu dưới vạch MIN, cần châm thêm. 

Lưu ý: Phải dùng đúng loại dầu theo khuyến cáo của Komatsu. Đổ nhầm loại dầu có thể làm hỏng hệ thống.

Dầu thủy lực thường dùng cho xe nâng điện đứng là dầu khoáng ISO VG 46 hoặc 68, hoặc dầu tổng hợp chuyên dụng. Không dùng dầu động cơ hay dầu phanh để thay thế.

3.2 Thay dầu và lọc dầu – Mỗi 1.000 giờ

Dầu thủy lực sau thời gian dài sử dụng sẽ bị oxy hóa, biến màu, chứa tạp chất. Lọc dầu sau một thời gian sẽ bị tắc. Cả hai đều cần được thay định kỳ.

Quy trình thay dầu:

• Khởi động xe, nâng hạ vài lần để dầu nóng lên (dầu nóng chảy nhanh hơn)
• Tắt máy, đặt khay hứng dầu thải bên dưới
• Mở nắp xả dầu ở đáy bình chứa, để dầu chảy hết ra
• Tháo lọc dầu cũ, lắp lọc mới
• Đổ dầu mới vào bình chứa đến mức quy định
• Khởi động xe, nâng hạ vài lần để dầu lưu thông
• Kiểm tra lại mức dầu, châm thêm nếu cần

Lọc dầu thủy lực thường có dạng hộp kim loại với lõi lọc giấy bên trong. Một số xe có lọc dầu từ tính để giữ các mạt sắt. Khi mua lọc mới, nên chọn phụ tùng chính hãng Komatsu hoặc các thương hiệu uy tín như Donaldson, Baldwin.

3.3 Vệ sinh hệ thống

Tạp chất là kẻ thù số một của hệ thống thủy lực. Bụi bẩn, mạt kim loại, cát… có thể làm mài mòn các van và xi lanh, gây rò rỉ.

Những gì cần làm:

• Lau chùi sạch xung quanh các khớp nối, đầu xi lanh
• Kiểm tra xem có dầu bị rỉ ra ngoài không
• Vệ sinh lỗ thở trên nắp bình dầu (lỗ này dễ bị bụi tắc)
• Kiểm tra các ống dẫn dầu, xem có bị mòn, nứt không

Đặc biệt chú ý đến trụ nâng – bộ phận này thường xuyên trượt lên xuống, dễ bị bụi bám vào. Nếu bụi theo trụ nâng đi vào trong xi lanh, sẽ gây mài mòn phớt và piston.

3.4 Siết chặt các khớp nối

Do rung động liên tục, các bu lông, đai ốc ở khớp nối có thể bị lỏng dần. Mỗi 500-1.000 giờ, nên kiểm tra và siết lại các khớp nối này.

Lưu ý: Không siết quá chặt vì có thể làm vỡ vòng đệm hoặc làm cong lệch ống dẫn. Siết vừa đủ, đến khi cảm thấy lực cản tăng đột biến thì dừng lại.

Nếu phát hiện khớp nối bị rò rỉ, đừng chỉ siết chặt thêm. Hãy tháo ra, kiểm tra vòng đệm cao su. Nếu vòng đệm đã biến cứng, nứt, cần thay mới. Vòng đệm cao su khá rẻ, chỉ vài nghìn đồng mỗi cái, nhưng hiệu quả rất lớn.

3.5 Kiểm tra áp suất hệ thống

Đây là công việc cần thiết bị chuyên dụng (đồng hồ đo áp suất thủy lực). Nếu bạn không có thiết bị, nên nhờ thợ kỹ thuật làm.

Áp suất tiêu chuẩn của FBR15 thường nằm trong khoảng 150-180 bar (tùy đời xe). Nếu áp suất thấp hơn, xe sẽ nâng chậm. Nếu cao hơn, hệ thống dễ bị hỏng.

Thợ sẽ gắn đồng hồ vào các điểm đo trên hệ thống, sau đó cho xe hoạt động và đọc số liệu. Nếu áp suất không đạt, có thể cần điều chỉnh van điều áp hoặc thay bơm.

4. Những lỗi thường gặp và cách xử lý

4.1 Rò rỉ tại phớt xi lanh

Triệu chứng: Thấy dầu chảy ra từ đầu trụ nâng hoặc từ thân xi lanh.

Nguyên nhân: Phớt cao su bên trong xi lanh bị mòn, rách hoặc lão hóa. Phớt này có nhiệm vụ ngăn dầu không tràn ra ngoài khi piston di chuyển.

Cách xử lý:

• Tháo xi lanh ra khỏi xe (công việc này cần thiết bị nâng và kiến thức kỹ thuật)
• Tháo piston ra, kiểm tra phớt
• Thay phớt mới (phớt phải đúng kích thước, chất liệu)
• Lắp lại, châm dầu và xả khí

Chi phí thay phớt không cao, khoảng vài trăm nghìn đồng tiền công. Nhưng nếu để lâu, piston bị mài mòn, phải thay cả xi lanh thì chi phí sẽ lên đến vài triệu đồng.

4.2 Hệ thống yếu, nâng chậm

Triệu chứng: Xe nâng hàng chậm hơn bình thường, hoặc không nâng được hàng nặng.

Nguyên nhân phổ biến:

• Lọc dầu bị tắc, dầu không lưu thông được
• Bơm dầu yếu do mài mòn
• Dầu quá loãng (do pha nhầm hoặc bị nhiễm nước)
• Van điều áp hỏng, xả áp suất quá sớm

Cách xử lý:

• Kiểm tra và thay lọc dầu trước
• Nếu vẫn không khắc phục, kiểm tra áp suất hệ thống bằng đồng hồ
• Nếu áp suất thấp, có thể cần thay bơm dầu

Bơm dầu thủy lực là linh kiện đắt tiền, có thể lên đến 20-30 triệu đồng cho một bộ mới. Tuy nhiên, một số bơm có thể sửa chữa được bằng cách thay các chi tiết bên trong như bánh răng, vòng bi… Chi phí sẽ thấp hơn.

4.3 Áp suất không ổn định

Triệu chứng: Có lúc nâng nhanh, có lúc nâng chậm. Áp suất lên xuống thất thường.

Nguyên nhân: Van điều áp (relief valve) bị hỏng hoặc mất hiệu chỉnh. Van này quyết định áp suất tối đa trong hệ thống.

Cách xử lý:

• Thử điều chỉnh lại van điều áp (có vít điều chỉnh trên thân van)
• Nếu không khắc phục được, có thể van đã hỏng, cần thay mới

Việc điều chỉnh van điều áp cần kỹ thuật và thiết bị đo. Không nên tự ý vặn vít điều chỉnh nếu không hiểu rõ, vì có thể làm áp suất quá cao, gây nguy hiểm.

4.4 Có không khí trong hệ thống

Triệu chứng: Nâng giật, có tiếng “rít rít” khi vận hành.

Nguyên nhân: Không khí xâm nhập vào hệ thống do rò rỉ hoặc mức dầu quá thấp.

Cách xử lý – Xả khí:

• Châm đầy dầu vào bình chứa
• Nâng hạ càng nâng nhiều lần (khoảng 20-30 lần)
• Trong quá trình này, không khí sẽ dần được đẩy ra ngoài
• Kiểm tra lại mức dầu, châm thêm nếu cần
• Nếu vẫn còn không khí, có thể cần xả khí tại các van xả trên xi lanh.

5. Lợi ích của bảo trì đúng chuẩn

5.1 Duy trì hiệu suất làm việc

Xe được bảo trì đều đặn sẽ luôn nâng hạ nhanh chóng, mượt mà như lúc mới mua. Năng suất làm việc được duy trì, không có thời gian chết do hỏng hóc.

Một số nghiên cứu cho thấy xe nâng được bảo trì tốt có năng suất cao hơn 15-20% so với xe không được chăm sóc. Con số này tuy nhỏ nhưng tích lũy trong nhiều năm sẽ rất đáng kể.

5.2 Kéo dài tuổi thọ động cơ điện và pin

Khi hệ thống thủy lực hoạt động kém, bơm dầu phải làm việc quá tải. Điều này khiến động cơ điện cũng phải hoạt động với công suất cao hơn, tiêu tốn pin nhiều hơn.

Nếu hệ thống thủy lực được bảo trì tốt, động cơ chỉ cần công suất vừa đủ, pin sẽ dùng lâu hơn. Thời gian sử dụng pin có thể tăng thêm 10-15% chỉ nhờ bảo trì thủy lực đúng cách.

5.3 Giảm chi phí sửa chữa đột xuất

Một lần thay dầu và lọc dầu thủy lực tốn khoảng 2-3 triệu đồng (bao gồm vật tư và công). Nếu làm định kỳ mỗi năm một lần, trong 5 năm bạn tốn 10-15 triệu.

Nhưng nếu không bảo trì, để hệ thống hỏng nặng rồi mới sửa, chi phí có thể lên đến 30-50 triệu (thay bơm, xi lanh, toàn bộ ống dẫn…). Chưa kể thời gian xe dừng hoạt động, ảnh hưởng đến công việc.

5.4 An toàn cho người vận hành

Hệ thống thủy lực hỏng có thể gây tai nạn nghiêm trọng. Hàng rơi từ độ cao xuống có thể đập vào người, gây thương tích nặng. Dầu thủy lực phun ra dưới áp suất cao có thể bắn vào mắt, gây mù lòa.

Bảo trì đúng cách giúp phát hiện sớm các nguy cơ, xử lý trước khi xảy ra sự cố. Đây là cách tốt nhất để bảo vệ an toàn cho người lái và những người xung quanh.

6. Đừng tiếc tiền cho bảo dưỡng xe nâng điện đứng

Nhiều người có quan niệm “xe còn chạy được thì cứ để đó, đợi hỏng mới sửa”. Đây là suy nghĩ sai lầm, đặc biệt với hệ thống thủy lực. Chờ đến khi xe không nâng được nữa mới sửa thì chi phí tăng gấp đôi, gấp ba, thậm chí có những hư hỏng không thể khắc phục được.

Bảo trì định kỳ không phải là “tốn tiền” mà là “đầu tư thông minh”. Nó giúp xe hoạt động tốt hơn, lâu hơn, và quan trọng nhất là an toàn hơn. Một vài triệu đồng chi cho bảo trì hàng năm sẽ giúp bạn tiết kiệm được hàng chục triệu trong dài hạn.

Hãy nhớ: Xe nâng điện đứng là một khoản đầu tư không nhỏ. Để khoản đầu tư đó sinh lời tối đa, bạn cần chăm sóc nó đúng cách. Và hệ thống thủy lực chính là một trong những phần quan trọng nhất cần được quan tâm.

Xe nâng điện đứng của bạn đã được bảo trì thủy lực chưa?

Xe Nâng 7777 cung cấp dịch vụ bảo trì hệ thống thủy lực chuyên nghiệp cho xe nâng điện đứng trên toàn quốc. Đội ngũ kỹ thuật viên của chúng tôi được đào tạo bài bản, có hơn 25 năm kinh nghiệm với xe nâng Nhật Bản. Liên hệ ngay với xe nâng 7777 để được tư vấn chi tiết.

CÔNG TY TNHH SX TM DV 7777

• Hoạt động trong lĩnh vực phân phối xe nâng Nhật Bản với hơn 25 năm kinh nghiệm. Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng.
• Hotline: 096.732.7777 – 097.884.9988 
• Email: 7777company@gmail.com
• Website: https://xenang7777.com | https://xenanghangnhat.com
• Văn phòng: 746 Lê Đức Anh, Phường Bình Tân, TP.HCM
• Showroom: 736 – 738 Lê Đức Anh, Phường Bình Tân, TP.HCM